Kuruluş
Sağlık sistemlerinin gelişmesi ve sağlık hizmetlerinin daha etkin sunulması için yalnızca hekimlerin değil, çeşitli alanlarda uzmanlaşmış sağlık personelinin de yetiştirilmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları (SHMYO), hem Türkiye'de hem de dünyada sağlık sistemlerinin vazgeçilmez eğitim kurumları haline gelmiştir.
Dünyada sağlık hizmetlerine yönelik teknik ve yardımcı sağlık personeli eğitimi, 20. yüzyılın başlarında özellikle Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmıştır. Almanya ve İngiltere gibi ülkelerde, hemşirelik ve ebelik eğitimi 19. yüzyılda başlamış, 20. yüzyılda ise laboratuvar teknikleri, radyoloji, anestezi ve fizyoterapi gibi alanlarda teknik eğitim programları gelişmiştir. ABD’de, “community college” sistemi içinde sağlık teknikerlerinin yetiştirilmesi yaygınlaşmış, 1940’lı yıllardan itibaren associate degree (ön lisans) düzeyinde programlar oluşturulmuştur.
Günümüzde gelişmiş ülkelerde sağlık hizmetleri meslek eğitimi, meslek yüksekokulları, teknik enstitüler veya üniversitelere bağlı iki yıllık ön lisans programları yoluyla yürütülmektedir. Programlar genellikle ulusal sağlık politikalarıyla uyumlu olarak düzenlenmekte ve uygulamalı eğitim odaklıdır.
Türkiye’de sağlık alanında yardımcı sağlık personeli yetiştirme çabaları, Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanır. 1920'li yıllardan itibaren ebe, hemşire ve sağlık memuru yetiştiren okullar açılmış, ancak bu kurumlar meslek yüksekokulu niteliği taşımamıştır. 1980'li yıllarda, Türkiye'de yükseköğretimde yapılan yapısal değişiklikler sonucunda, mesleki ve teknik eğitimi üniversite bünyesine almak amacıyla meslek yüksekokulları kurumsallaştırılmıştır. 1982 yılında çıkarılan 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ile SHMYO’lar YÖK denetiminde üniversitelere bağlı olarak kurulmaya başlanmıştır. İlk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları, büyük üniversitelerin bünyesinde açılmıştır. 2000’li yıllardan sonra sağlık sektöründeki büyüme, özel hastanelerin artışı ve sağlıkta dönüşüm programı gibi faktörlerle SHMYO’ların sayısı hızlı biçimde artmıştır. Günümüzde neredeyse her üniversitenin bünyesinde bir SHMYO bulunmaktadır. Program çeşitliliği artmış; ağız ve diş sağlığı, tıbbi görüntüleme, fizyoterapi, yaşlı bakımı, çocuk gelişimi, ameliyathane hizmetleri gibi çok sayıda branş açılmıştır.
Türkiye’de ve dünyada sağlık hizmetleri meslek yüksekokulları, modern sağlık sistemlerinin gerektirdiği nitelikli, uygulama temelli ara insan gücünü yetiştirmek amacıyla kurulmuş ve gelişmiştir. Dünyada daha erken başlayan bu süreç, Türkiye’de özellikle 1980 sonrası hız kazanmıştır. Bugün SHMYO’lar sağlık hizmetlerinin kalitesini doğrudan etkileyen kurumlar haline gelmiş; uygulamalı eğitim, staj, laboratuvar altyapısı ve sektörel iş birlikleri ile sağlık sektörünün ihtiyaç duyduğu teknik kadroları yetiştirmektedir.
Eğitim Misyonu
Sağlık hizmetleri alanında öğrenci merkezli ve uygulama odaklı eğitim anlayışıyla; ulusal ve evrensel değerlere bağlı, etik ilkelere duyarlı, eleştirel düşünebilen, araştıran, sorgulayan, yaşam boyu öğrenmeyi benimseyen, etkili iletişim kurabilen, teknolojik gelişmelere uyum sağlayan, mesleki bilgi ve becerilerle donatılmış, sağlık hizmetlerinin sunumunda kalite ve güvenliği önceleyen nitelikli sağlık teknikeri ve sağlık profesyonelleri yetiştirmektir.
Araştırma Misyonu
Sağlık hizmetlerinin kalitesini, etkinliğini ve sürdürülebilirliğini artırmaya yönelik; yerel, ulusal ve küresel sağlık ihtiyaçlarını dikkate alan, bilimsel bilgi üreten, yenilikçi uygulama ve teknolojileri destekleyen, disiplinler arası iş birliğini teşvik eden, toplumsal fayda ve sağlık çıktılarının iyileştirilmesine katkı sağlayan araştırma, geliştirme ve bilimsel faaliyetleri planlamak, yürütmek ve desteklemektir.
Toplumsal Katkı Misyonu
Eğitim, uygulama ve bilimsel faaliyetlerden elde edilen bilgi, deneyim ve birikimi toplum yararına kullanarak; bireylerin ve toplumun sağlık okuryazarlığını geliştirmek, koruyucu sağlık hizmetlerini desteklemek, yaşam kalitesini yükseltmek, sağlıkta eşitlik ve erişilebilirliği teşvik etmek, sürdürülebilir sağlık politikalarına katkı sunmak ve yerel, ulusal ve küresel düzeyde toplumsal sağlık gereksinimlerine duyarlı çözümler üretmektir.
Vizyon
Sağlık hizmetleri eğitiminde ulusal ve uluslararası düzeyde tercih edilen; bilimsel, teknolojik ve mesleki gelişmeleri yakından izleyen, yenilikçi uygulamaları benimseyen, sağlık sektörünün değişen ihtiyaçlarına yön verebilen, nitelikli sağlık profesyonelleri yetiştiren, araştırma ve toplumsal katkı faaliyetleriyle sürdürülebilir sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine öncülük eden saygın bir yükseköğretim kurumu olmaktır.
Amaç ve Hedefler
Amaç
1. Nitelikli sağlık teknikerleri yetiştirmek: Sağlık alanında mesleki bilgi ve beceriye sahip, uygulama yetkinliği yüksek, etik değerlere bağlı bireyler yetiştirmek.
2. Toplum sağlığına katkı sunmak: Kamu ve özel sağlık hizmetlerinde görev alabilecek, birey ve toplum sağlığını önceleyen profesyoneller yetiştirerek sağlık sistemine katkı sağlamak.
3. Uygulamalı eğitimi güçlendirmek: Laboratuvar, staj ve saha uygulamaları ile teorik bilgiyi pratikle birleştiren bir eğitim modeli sunmak.
4. Sürekli gelişimi desteklemek: Öğrencilerin mesleki gelişimlerinin yanında yaşam boyu öğrenme ve kişisel gelişim becerilerini de kazanmalarını sağlamak.
5. Bilimsel ve teknolojik yenilikleri takip etmek: Sağlık teknolojilerindeki güncel gelişmeleri eğitim programlarına entegre ederek çağın gereklerine uygun eğitim sunmak.
6. Akademik kaliteyi artırmak: Eğitim müfredatlarını sağlık sektöründeki güncel ihtiyaçlara göre düzenlemek ve öğretim elemanlarının akademik yetkinliğini artırmak.
7. Sektör iş birliklerini geliştirmek: Kamu ve özel sektör sağlık kuruluşlarıyla protokoller yaparak öğrencilere kaliteli staj ve uygulama ortamları sağlamak.
8. Mezun istihdam oranını yükseltmek: Mezunların mesleki alanda istihdam edilmesini destekleyecek kariyer planlama, seminer ve danışmanlık hizmetleri sunmak.
9. Uluslararasılaşma hedefi: Erasmus+ gibi değişim programları aracılığıyla öğrencilerin ve öğretim elemanlarının uluslararası deneyim kazanmasını sağlamak.
10. Araştırma ve toplumsal katkıyı teşvik etmek: Öğrencilerin bilimsel projelere katılımını desteklemek, sağlık okuryazarlığı ve toplum sağlığı temelli sosyal sorumluluk projeleri yürütmek.
11. Kalite güvencesini sağlamak: Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) standartlarına uygun sürekli iyileştirme süreçlerini uygulamak.
Araştırma Alanını Kapsayan Amaç ve Hedefler
Amaçlar
1. Uygulamalı bilimsel araştırmaları teşvik etmek: Sağlık hizmetlerine yönelik klinik, teknik ve sosyal bilim temelli araştırmalarla öğrenci ve akademisyenleri aktif araştırma sürecine dâhil etmek.
2. Yerel ve bölgesel sağlık sorunlarına çözüm üretmek: Sağlık hizmetlerinin kalitesini ve erişilebilirliğini artırmaya yönelik bilimsel projeler geliştirerek yerel sağlık ihtiyaçlarına katkı sunmak.
3. Akademik yayın ve proje kültürünü geliştirmek: Öğretim elemanlarını ve öğrencileri bilimsel makale, bildiri, proje ve saha araştırmaları üretmeye teşvik etmek.
4. Sektör odaklı Ar-Ge faaliyetleri yürütmek: Sağlık kurumlarıyla iş birliği içinde yürütülecek araştırmalarla sağlık teknolojileri ve hizmet süreçlerinin geliştirilmesine katkı sağlamak.
Hedefler
1. Bilimsel yayın sayısını artırmak: Ulusal ve uluslararası indekslerde taranan hakemli dergilerde SHMYO öğretim elemanlarının yılda en az 2 akademik yayın yapmasını teşvik etmek.
2. Öğrenci katılımlı araştırma projeleri desteklemek: Lisans öncesi düzeydeki öğrencileri, bilimsel araştırma süreçlerine dâhil edecek projelere (%20 öğrenci katılım oranı) kaynak ayırmak.
3. TÜBİTAK, BAP ve benzeri araştırma fonlarına başvuru yapmak: Her akademik yılda en az 3 proje başvurusunun yapılmasını hedeflemek.
4. Uygulama merkezleri veya araştırma laboratuvarları kurmak: SHMYO bünyesinde en az bir tematik uygulama/araştırma laboratuvarının kurulmasını sağlamak (örneğin: Simülasyon merkezi, Tıbbi cihaz test laboratuvarı vb.).
5. Akademik araştırma ve topluma hizmet projelerini birleştirmek: Akademik araştırmaların çıktılarının, yerel sağlık politikalarına veya kamu farkındalığına katkı sağlayacak biçimde yaygınlaştırılmasını sağlamak.
6. Sektörle iş birliği içinde araştırma projeleri yürütmek: Hastaneler, özel sağlık kuruluşları ve tıbbi cihaz firmalarıyla ortak Ar-Ge çalışmaları yürütülmesini desteklemek.
Temel Değerler
Kurumsal kimliğinizi güçlendiren; Akreditasyon ve kalite güvence belgelerinde temel dayanak oluşturan; Öğrencilere ve çalışanlara yön gösteren Paydaşlarla iletişimde kurumsal duruşunuzu yansıtan temel değerlerimiz şunlardır:
- Evrensel insan hakları ve insan onuruna saygı
- Mesleki etik ve dürüstlük
- Bilimsel düşünce ve kanıta dayalı uygulama
- Öğrenci odaklılık
- Sürekli öğrenme ve gelişim
- Yenilikçilik ve girişimcilik
- Kalite odaklılık ve sürekli iyileştirme
- Toplumsal sorumluluk ve sosyal fayda
- Katılımcılık, şeffaflık ve hesap verebilirlik
- Disiplinlerarası iş birliği
- Takım çalışması kültürü
- Eşitlik, adalet ve kapsayıcılık
- Çevresel duyarlılık ve sürdürülebilirlik
- Sağlıkta kalite ve hasta güvenliği
- Yerel değerlere bağlılık ve küresel bakış açısı
- Yaşam boyu öğrenme kültürü
- İnsan hakları, hasta hakları ve insan onuruna saygı
- Etik değerlere bağlılık ve mesleki sorumluluk
- Akademik özgürlük ve akademik dürüstlük
- Öğrenci merkezli eğitim anlayışı
- Yaşam boyu öğrenme ve sürekli gelişim
- Bilimsel düşünce ve kanıta dayalı uygulamalar
- Kalite odaklılık ve mükemmeliyet anlayışı
- Yenilikçilik, yaratıcılık ve girişimcilik
- Sürdürülebilirlik ve çevre duyarlılığı
- Toplumsal sorumluluk ve toplumsal fayda
- Sağlıkta kalite, güvenlik ve hasta odaklılık
- Katılımcılık, iş birliği ve ekip çalışması
- Çeşitliliğe saygı, kapsayıcılık ve eşitlik
- Yerel değerlere duyarlılık ve küresel bakış açısı
- Şeffaflık, hesap verebilirlik ve güvenilirlik